HMK m.315 uyarınca, mahkeme içi sulh 'kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.' Bu ifadenin anlamı nedir ve tarafların, sulh ile sona eren bir davayı aynı konuda yeniden açmaları mümkün müdür?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #122511

'Kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur' ifadesinin anlamı, usulüne uygun olarak yapılan ve tutanağa geçirilen bir mahkeme içi sulhün, tıpkı esasa ilişkin verilmiş ve kesinleşmiş bir mahkeme kararı (kesin hüküm - HMK m. 303) gibi tarafları bağlaması ve aynı konuda yeniden dava açılmasını engellemesidir. Kesin hükmün iki temel etkisi vardır: 1) Maddi Anlamda Kesin Hüküm Etkisi: Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan yeni bir davanın açılmasına engel olur. Bu durum, bir 'kesin hüküm itirazı' (dava şartı) olarak ileri sürülebilir. 2) Şekli Anlamda Kesin Hüküm Etkisi: Sulh sözleşmesi artık olağan kanun yollarına (istinaf, temyiz) kapalıdır. Dolayısıyla, tarafların sulh ile sona erdirdikleri bir uyuşmazlığı, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanarak yeniden dava konusu yapmaları mümkün değildir. Mahkeme, böyle bir dava açıldığında, kesin hüküm (veya bu durumda kesin hüküm etkisindeki sulh) nedeniyle davayı usulden reddetmek zorundadır. Sulhün iptali ancak irade bozukluğu (hata, hile, ikrah) veya aşırı yararlanma (gabin) gibi maddi hukuka dayalı sebeplerle ayrı bir dava açılarak istenebilir (HMK m. 315/2).