7179 sayılı Askeralma Kanunu'nda dövizle askerliğe ilişkin düzenlemelerin varlığı, Anayasa'nın 72. maddesinde yer alan 'Vatan hizmeti, her Türkün hakkı ve ödevidir. Bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenir.' hükmü karşısında nasıl bir anayasal meşruiyet kazanmaktadır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #122503

Anayasa'nın 72. maddesi, vatan hizmetinin nasıl yerine getirileceği konusunda yasama organına (TBMM) geniş bir takdir yetkisi tanımıştır. Maddenin ikinci cümlesi kilit öneme sahiptir: '...ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenir.' Bu ifade, vatan hizmetinin tek tip bir fiili askerlik hizmetiyle sınırlı olmadığını, kanun koyucunun farklı koşullardaki vatandaş grupları için alternatif ifa yöntemleri veya hizmeti 'yerine getirmiş sayılma' halleri yaratabileceğini açıkça ortaya koymaktadır. Dövizle askerlik, bedelli askerlik gibi uygulamalar, tam da bu 'getirilmiş sayılma' hallerine birer örnektir. Kanun koyucu, yurtdışında yaşama ve çalışma gibi özel durumları göz önüne alarak, bu durumdaki vatandaşların vatan hizmeti ödevini, belirlenmiş bir bedeli ödemeleri ve diğer şartları (eğitim vb.) yerine getirmeleri koşuluyla ifa etmiş sayılacaklarına dair bir kanuni düzenleme yapmıştır. Bu düzenleme, Anayasa'nın 72. maddesinin tanıdığı takdir yetkisi dahilinde olduğundan, anayasal meşruiyetini doğrudan bu maddeden almaktadır. Anayasa Mahkemesi de çeşitli kararlarında (örn: E: 2012/15, K: 2012/105) bu tür düzenlemelerin Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmetmiştir.