Menfi tespit davası devam ederken borcun alacaklıya ödenmesi durumunda, davanın 'istirdat davasına' dönüşmesinin hukuki mekanizması nedir? Bu dönüşüm için davacının ayrıca bir talepte bulunması gerekir mi?

Bu dönüşümün hukuki mekanizması İİK m. 72/6'da düzenlenmiştir. Buna göre, menfi tespit davası devam ederken, davacının (borçlunun) borcu icra dairesine veya alacaklıya ödemesi halinde, dava kendiliğinden (ex officio) 'istirdat davasına' (geri alma davasına) dönüşür. Bu dönüşüm için davacının ayrıca bir talepte bulunmasına veya yeni bir dava açmasına gerek yoktur. Mahkeme, aynı dava dosyası üzerinden yargılamaya devam eder. Davanın konusu, 'borcun olmadığının tespiti'nden, 'haksız olarak ödenen paranın geri alınması' talebine dönüşür. Davacı, davasında haklı çıkarsa, mahkeme artık sadece borcun olmadığına karar vermekle yetinmez, aynı zamanda ödenmiş olan paranın davacıya iadesine de karar verir. Bu düzenleme, usul ekonomisi ilkesine hizmet eder ve borçlunun, takibin baskısı altında ödeme yapmak zorunda kalması durumunda hak kaybına uğramasını önler. (Bkz: sen.av.tr/tr/makale/Kambiyo-Senedine-Ozgu-Haciz-Yolu-ile-Baslatilan-Icra-Takibine-Karsi-Borca-Ve-Imzaya-Itiraz-ve-Kambiyo-Senedinden-Kaynakli-Menfi-Tespit-Davalari)