İstinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını CMK m. 289'da sayılan bir sebeple bozduğunda, dosyayı 'kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine' gönderebilir (CMK m. 280/1-d). Bu yetkinin kullanılmasının gerekçeleri ne olabilir?

Bu yetkinin kullanılması istisnai olup, genellikle şu gibi gerekçelere dayanabilir: 1) Tarafsızlığın Zedelenmesi Endişesi: Bozma nedeni, ilk derece mahkemesi hakiminin tarafsızlığını ciddi şekilde gölgeleyecek bir nitelik taşıyorsa (örneğin, hakimin davaya bakmasının yasak olduğu bir durumun sonradan anlaşılması veya hakimin sanık aleyhine açıkça önyargılı davrandığının dosyadan anlaşılması), adil bir yargılamanın temini için dosyanın başka bir mahkemeye gönderilmesi tercih edilebilir. 2) Mahkemenin Direnme Eğilimi Göstermesi: Her ne kadar istinaf bozmasına karşı direnme yasağı olsa da, ilk derece mahkemesinin önceki kararlarında ve tutumunda, bozma nedenini gidermekten ziyade aynı hatayı tekrarlama eğiliminde olduğuna dair güçlü bir kanaat oluşursa, yargılamanın sürüncemede kalmasını önlemek amacıyla dosya başka bir mahkemeye gönderilebilir. 3) İdari ve Coğrafi Sebepler: Nadiren de olsa, mahkemenin bulunduğu yerde yargılamanın sağlıklı bir şekilde yürütülmesini engelleyecek olağanüstü idari veya güvenlik sorunları (kamu güvenliği gibi) varsa, bu yetki kullanılabilir. Bu yetki, istinaf mahkemesinin takdirinde olup, adil yargılanma hakkını ve usul ekonomisini sağlamaya yönelik bir güvencedir. (Bkz: sen.av.tr/tr/makale/istinaf-bozmasindan-sonra-serbestlik)