Ayrılık kararı verildikten sonra bu süre bitmiş ancak eşler bir araya gelmemiştir. Bu durumda açılacak boşanma davası (TMK m. 172) ile daha önce herhangi bir boşanma davası reddedildikten sonra üç yıllık fiili ayrılığa dayalı olarak açılan boşanma davası (TMK m. 166/4) arasındaki temel fark nedir?

İki dava da fiili ayrılığa dayanmakla birlikte aralarında önemli farklar vardır: 1) Dayanak: TMK m. 172'ye dayalı dava, daha önce verilmiş ve süresi dolmuş bir 'ayrılık kararına' dayanır. TMK m. 166/4'e dayalı dava ise, daha önce herhangi bir boşanma sebebine dayalı olarak açılmış bir davanın 'reddine dair kararın kesinleşmesine' dayanır. 2) Süre: TMK m. 172 için mahkemenin takdir ettiği 1 ila 3 yıllık ayrılık süresinin dolması yeterlidir. TMK m. 166/4 için ise, ret kararının kesinleşmesinden itibaren 3 yıllık bir sürenin geçmesi gerekir. 3) Hakimin Değerlendirmesi: TMK m. 172'ye dayalı davada hakim, ilk davadaki olayları ve ayrılık süresindeki yeni durumları da dikkate alarak bir karar verir ve genellikle boşanmaya hükmeder. TMK m. 166/4'e dayalı davada ise, hakimin kusur araştırması veya ortak hayatın yeniden kurulup kurulamayacağını değerlendirme yetkisi yoktur. Kanun, 3 yıllık fiili ayrılıkla evlilik birliğinin temelden sarsıldığını bir karine olarak kabul eder. Şartlar oluşmuşsa (ret kararı, 3 yıl süre, bir araya gelmeme), hakim başka bir inceleme yapmadan boşanmaya karar vermek zorundadır. (Bkz: kadimhukuk.com.tr/makale/ayrilik-davasi-nedir-nasil-acilir-tmk-166/)