Ayrılık kararının (TMK m. 171) sona ermesiyle ortaya çıkan hukuki durum nedir? Eşlerin bu sürenin sonunda boşanma davası açmaları halinde, mahkemenin dikkate alacağı hususlar nelerdir? (TMK m. 172)
TMK m. 171'e göre belirlenen 1 ila 3 yıllık ayrılık süresi bitince, ayrılık durumu kendiliğinden sona erer. Bu aşamada iki ihtimal ortaya çıkar: 1) Eşler barışıp ortak hayata yeniden başlarlarsa, evlilik birliği normal seyrinde devam eder. 2) Süre bitmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulmamışsa, eşlerden her biri boşanma davası açma hakkını kazanır. Bu yeni boşanma davasında, mahkeme, TMK m. 172/2 uyarınca iki temel hususu göz önünde tutarak karar verir: a) İlk Davada (Ayrılık Davasında) İspatlanmış Olan Olaylar: Ayrılık kararına gerekçe olan ve ispatlanmış eski kusurlu davranışlar, yeni boşanma davasında yeniden ispat edilmesine gerek kalmadan dikkate alınır. b) Ayrılık Süresinde Ortaya Çıkan Durumlar: Ayrılık süresi içinde eşlerin birbirlerine karşı sergiledikleri sadakat yükümlülüğüne aykırı veya evlilik birliğini devam ettirme niyetinde olmadıklarını gösteren yeni olaylar da boşanma sebebi olarak değerlendirilir. Bu durumda mahkeme, artık birleşme ihtimali kalmadığını kabul ederek boşanmaya karar vermek zorundadır; ikinci kez ayrılık kararı veremez. (Bkz: kadimhukuk.com.tr/makale/ayrilik-davasi-nedir-nasil-acilir-tmk-166/)