Bir devlet memuruna, savunma istem yazısında yer almayan veya hukuki nitelendirmesi farklı olan bir fiilden dolayı disiplin cezası verilmesi, hangi temel hakkın ihlalidir ve Danıştay bu durumu nasıl değerlendirmektedir?

Bu durum, Anayasa'nın 36. ve 129. maddeleri ile güvence altına alınan 'savunma hakkı'nın esaslı bir ihlalidir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 2020/828 sayılı kararında da açıklandığı gibi, savunma hakkının amacına ulaşabilmesi için, hakkında soruşturma yürütülen memura ne ile suçlandığının (isnat edilen fiilin) ve bu fiilin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin (hukuki nitelendirmesinin) açıkça bildirilmesi gerekir. Memur, ancak bu bildirim üzerine etkili bir savunma yapabilir. Savunma istem yazısında belirtilmeyen bir fiilden veya belirtilen fiil için öngörülenden daha ağır bir cezayı gerektiren farklı bir maddeden ceza verilmesi, memuru hazırlıksız yakalamak ve savunma hakkını kısıtlamak anlamına gelir. Danıştay, bu durumu temel bir usul hatası olarak görmekte ve bu şekilde verilen disiplin cezalarının, esasa girilmeksizin sırf bu nedenle iptal edilmesi gerektiğine karar vermektedir. Kısacası, isnat ile ceza arasında bir tutarlılık olması, savunma hakkının özünü oluşturur.