Etkin pişmanlık hakkının şüpheliye veya sanığa soruşturma veya kovuşturma makamlarınca hatırlatılması zorunlu mudur? 'Kanunu bilmemek mazeret sayılmaz' (TCK m. 4) ilkesi bu duruma nasıl etki eder? Metinde yer verilen karşı oy yazısındaki argümanları açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #121601

Mevcut yasal düzenlemede, etkin pişmanlık hakkının şüpheliye veya sanığa hatırlatılmasına yönelik bir zorunluluk bulunmamaktadır. Yargıtay'ın genel uygulaması da, 'kanunu bilmemek mazeret sayılmaz' (TCK m. 4) ilkesini gerekçe göstererek, bu hakkın hatırlatılmasına gerek olmadığı yönündedir. Ancak metinde yer verilen Yargıtay 19. Ceza Dairesi üyesinin karşı oy yazısında bu görüş eleştirilmektedir. Karşı oydaki argümanlar şunlardır: 1) TCK m. 4'ün Kapsamı: 'Kanunu bilmemek mazeret sayılmaz' ilkesi, kişinin işlediği fiilin suç olduğunu bilmemesini kapsayan ceza normlarıyla ilgilidir. Etkin pişmanlık ise bir ceza normu değil, sanığa bir hak sağlayan, onarıcı adalete hizmet eden bir usul kurumudur. 2) Yargılama Makamlarının Görevi: Sanığa yasada tanınan bir hakkın varlığının bildirilmesi, yargılama makamlarının bir lütfu değil, görevidir. Cumhuriyet savcısı veya hakim, özellikle zararın giderilmesine bağlı etkin pişmanlık durumlarında, zarar miktarını belirterek sanığa bu hakkını hatırlatmalıdır. Bu, hem sanığın hakkını kullanmasını sağlar hem de mağdurun zararının giderilmesine ve toplumsal barışa hizmet eder.