2644 sayılı Tapu Kanunu m. 26, tapuya şerh verilen gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinin hukuki etkisini nasıl düzenlemektedir? Bu şerhin geçerlilik süresi ve sürenin sonunda tapu sicil müdürlüğünün görevi nedir?

2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 26. maddesinin ilgili fıkrası, Noterlik Kanunu uyarınca noterler tarafından düzenlenen gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinin ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin, taraflardan birinin talebi üzerine tapu siciline şerh edilebileceğini düzenler. Bu şerhin temel hukuki etkisi, sözleşmeden doğan kişisel hakkı (tescili talep hakkını) güçlendirerek, bu hakkın sonraki maliklere karşı da ileri sürülebilmesini sağlamaktır. Yani, şerh sayesinde satış vaadi alacaklısı, taşınmaz daha sonra üçüncü bir kişiye satılsa bile, bu yeni malike karşı da tescil talebinde bulunabilir. Ancak bu şerhin etkisi süresiz değildir. Aynı maddeye göre, 'Şerhten itibaren beş yıl içinde satış yapılmaz veya irtifak hakkı tesis ve tapuya tescil edilmezse işbu şerh tapu sicil müdürü veya tapu sicil görevlileri tarafından re'sen terkin olunur.' Dolayısıyla, şerhin geçerlilik süresi 5 yıldır. Bu süre sonunda sözleşme gereği tescil işlemi yapılmamışsa, tapu müdürlüğü herhangi bir talep veya mahkeme kararı beklemeksizin bu şerhi kendiliğinden sicilden silmekle görevlidir.