Metindeki *Ali Tetik* başvurusunda AYM, derece mahkemesinin, başvurucunun talebini 'temerrüt faizi' olarak niteleyip reddetmesini neden mülkiyet hakkı ihlali kapsamında görmüştür?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #120678

AYM, *Ali Tetik* başvurusunda, derece mahkemesinin bu nitelemesini, mülkiyet hakkının korunmasına ilişkin pozitif yükümlülüklerin ihlali olarak görmüştür. Bunun temel nedenleri şunlardır: 1) Hatalı Hukuki Nitelendirme: Başvurucunun talebi, bir sözleşme borcunun geç ödenmesinden kaynaklanan 'temerrüt faizi' talebi değildir. Zira, kesinleşen mahkeme kararıyla başvurucu ile şirket arasında bir borç ilişkisi (sözleşme) olmadığı zaten tespit edilmiştir. Başvurucunun talebi, haksız yere elinden alınan ve 11 yıldan fazla bir süre boyunca haksız olarak kullanılan parasının, bu kullanım süresi boyunca uğradığı değer kaybının ve kullanım mahrumiyetinin giderilmesine yönelik bir 'tazminat' niteliğindedir. 2) Aşırı Şekilci ve Katı Yorum: Derece mahkemesi, olayın özünü (haksız kullanım ve enflasyon karşısında paranın değer kaybı) göz ardı ederek, talebi dar bir hukuki kalıba (temerrüt faizi) sıkıştırmış ve bu kalıbın şartları (temerrüt ihtarının varlığı) oluşmadığı için davayı reddetmiştir. Bu, başvurucunun mülkiyet hakkındaki gerçek zararı karşılamayan, aşırı şekilci ve katı bir yaklaşımdır. 3) Adil Dengeyi Bozma: Mahkemenin bu yorumu, taraflar arasındaki menfaat dengesini başvurucu aleyhine açıkça bozmuştur. Şirket, hukuki dayanağı olmayan bir parayı yıllarca kullanmış ve karşılığında hiçbir bedel ödememiştir. Başvurucu ise hem parasını kullanamamış hem de enflasyon karşısında uğradığı zararı tazmin ettirememiştir. AYM, bu adil olmayan sonuca yol açan hatalı hukuki nitelemenin ve katı yorumun, devletin mülkiyet hakkını etkili bir şekilde koruma yönündeki pozitif yükümlülüğünün ihlali olduğuna karar vermiştir. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr_haksiz-odemenin-iadesinde-faiz/)