Bir suçun CMK m. 100/3 uyarınca 'katalog suç' olması, o suçtan şüpheli olan kişi hakkında mutlaka tutuklama kararı verileceği anlamına mı gelir? Hakimin bu konudaki takdir yetkisi ve 'adli kontrol' tedbiriyle ilişkisi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #120222

Hayır, mutlaka tutuklama kararı verileceği anlamına gelmez. Bir suçun katalog suç olması, CMK m. 100/2'de sayılan tutuklama nedenlerinin (kaçma, delil karartma şüphesi) varlığı yönünde 'çürütülebilir bir kanuni karine' oluşturur. Bu, hakimin işini kolaylaştırır, ancak takdir yetkisini ortadan kaldırmaz. Hakim, katalog suç olmasına rağmen, somut olayın özelliklerine göre tutuklamanın 'ölçülü' olmayacağına kanaat getirebilir. CMK m. 101/1'e göre, tutuklama kararı verilebilmesi için adli kontrol tedbirlerinin 'yetersiz kalacağının' da gerekçeli olarak belirtilmesi zorunludur. Dolayısıyla hakim, katalog suç şüphesiyle önüne gelen bir dosyada dahi, şüphelinin sabit ikametgah sahibi olması, delillerin toplanmış olması gibi nedenlerle kaçma veya delil karartma tehlikesinin somut olarak bulunmadığını veya daha hafif bir tedbir olan 'adli kontrol'ün yeterli olacağını değerlendirerek tutuklama talebini reddedebilir ve adli kontrol kararı verebilir. Katalog suç olması, tutuklamayı otomatikleştirmez; sadece tutuklama nedeninin varlığına dair bir karine sunar. (barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/katalog-suc-nedir-katalog-suclar-nelerdir.html)