Roma Statüsü m. 124, taraf devletlere, savaş suçları bakımından UCM'nin yargı yetkisini 7 yıllık bir süre için kabul etmeme (çekince koyma) imkanı tanımaktadır. Bu 'geçici hüküm', UCM Savcılığı'nın soruşturma yetkisini nasıl etkiler ve bu mekanizmanın Statü'nün genel felsefesi içindeki yeri nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #120173

Roma Statüsü m. 124'te düzenlenen bu bildirim, UCM Savcılığı'nın soruşturma yetkisini doğrudan ve geçici olarak ortadan kaldıran bir etki yaratır. Bir devlet, Statü'ye taraf olurken bu bildirimi yaparsa, 7 yıllık süre boyunca, kendi ülkesinde veya kendi vatandaşları tarafından işlendiği iddia edilen savaş suçları (Statü m. 8) bakımından Mahkemenin yargı yetkisi ve dolayısıyla Savcılığın soruşturma yetkisi işlemez. Bu mekanizma, Statü'nün genel felsefesi olan 'cezasızlıkla mücadele' ve 'zorunlu yargı yetkisi' ilkelerine bir istisna teşkil eder. Bu hükmün Statü'ye eklenmesinin temel nedeni, özellikle büyük askeri güçlere sahip devletlerin, askerlerinin yurtdışı operasyonlarda UCM'nin yargı yetkisine tabi olması konusundaki endişelerini gidermek ve bu devletleri Statü'ye taraf olmaya teşvik etmektir. Bu, siyasi bir uzlaşmanın ürünüdür ve devletlerin egemenlik kaygılarına bir taviz olarak görülebilir. Devlet bu bildirimi her zaman geri çekebilir. (barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/uluslararasi-ceza-mahkemesi-savciliginin-sorusturma-yetkisi.html)