Bir ilk derece mahkemesi, sanık hakkında verdiği ve temyiz edilmeksizin kesinleşen bir mahkumiyet kararının, sonradan ortaya çıkan yeni bir delil nedeniyle hatalı olduğunu düşünürse, kendiliğinden 'yargılamanın yenilenmesi' yoluna gidebilir mi, yoksa bu konuda bir talep mi gereklidir?

Yargılamanın yenilenmesi, CMK m. 311 vd. maddelerinde düzenlenen olağanüstü bir kanun yoludur. Bu yola, kural olarak hükümlü, yasal temsilcisi, müdafii veya hükümlünün ölümü halinde eşi, üstsoyu, altsoyu ve kardeşleri başvurabilir (CMK m. 317). Kanunda, kararı veren mahkemenin veya herhangi bir mahkemenin 'kendiliğinden (re'sen)' yargılamanın yenilenmesi yoluna gidebileceğine dair bir düzenleme yoktur. Bu yol, kural olarak 'talep' üzerine işleyen bir mekanizmadır. Dolayısıyla, bir mahkeme verdiği kararın sonradan hatalı olduğunu yeni bir delil nedeniyle fark etse bile, re'sen bu süreci başlatamaz. Ancak, bu durumu öğrenen Cumhuriyet savcısı, CMK m. 311/2 uyarınca, sanık veya hükümlünün aleyhine olan bir durumda yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunabilir. Lehe durumlarda ise talep hakkı hükümlü ve yakınlarına aittir. (www.zulkufarslan.av.tr/yargilamanin-yenilenmesi-talebinin-reddi/ metnindeki genel bilgilerden ve CMK'nın ilgili hükümlerinden çıkarılmıştır.)