Roma Statüsü uyarınca UCM Savcılığı'na suç bildirimi hangi üç temel yolla yapılabilir? Bireylerin doğrudan UCM'ye şikayette bulunma hakkı var mıdır, varsa bu hangi mekanizma içinde değerlendirilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #120109

Roma Statüsü'ne göre suç bildirimi üç temel yolla yapılabilir: 1) Taraf Devletin Bildirimi (Statü m. 13/a): Statü'ye taraf olan bir devlet, başka bir devlette veya kendi ülkesinde işlenen ve Statü kapsamına giren bir suça ilişkin durumu Savcılığa sevk edebilir. 2) Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Bildirimi (Statü m. 13/b): Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenliği tehdit eden bir durumu, taraf olup olmadığına bakmaksızın, Savcılığa sevk edebilir. 3) Savcılığın Resen (Proprio Motu) Harekete Geçmesi (Statü m. 15): Savcılık, herhangi bir kaynaktan (bireyler, sivil toplum kuruluşları vb.) aldığı bilgilere dayanarak kendiliğinden bir ön inceleme başlatabilir. Bireylerin doğrudan UCM'ye şikayette bulunma hakkı, Statü'de ayrı bir başvuru yolu olarak düzenlenmemiştir. Ancak, bireylerden veya sivil toplum kuruluşlarından gelen bildirimler, Savcılığın 'resen' harekete geçmesini sağlayan bir 'bilgi' kaynağı olarak kabul edilir ve üçüncü mekanizma olan 'Savcılığın Resen Soruşturma Başlatma Yetkisi' çerçevesinde değerlendirilir. Yani bireyler, savcılığı bilgilendirerek bu süreci tetikleyebilirler. (barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/uluslararasi-ceza-mahkemesi-savciliginin-sorusturma-yetkisi.html)