Bir hukuk davası sırasında ıslah dilekçesi duruşma dışında mahkemeye sunulursa, HMK m. 177/3 uyarınca yapılması gereken usuli işlem nedir? Bu işlemin yapılmamasının, 'hukuki dinlenilme hakkı' (HMK m. 27) açısından sonuçları ne olur?

HMK m. 177/3'e göre, 'Karşı taraf duruşmada hazır değilse veya ıslah talebi duruşma dışında yapılıyorsa, bu yazılı talep veya tutanak örneği, haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirilir.' Dolayısıyla, duruşma dışında verilen bir ıslah dilekçesinin bir örneğinin, mahkeme tarafından karşı tarafa tebliğ edilmesi zorunlu bir usuli işlemdir. Bu işlemin yapılmaması, Anayasa'nın 36. ve HMK'nın 27. maddelerinde güvence altına alınan 'hukuki dinlenilme hakkı'nın ağır bir ihlalidir. Çünkü hukuki dinlenilme hakkı, tarafların yargılama ile ilgili bilgi sahibi olmasını, açıklama ve ispat hakkını kullanmasını ve mahkeme kararlarını etkileme imkanına sahip olmasını içerir. Islah, iddia ve savunmayı temelden değiştirebilen çok önemli bir usul işlemidir. Karşı taraf, kendisine karşı yapılan bu ıslah işleminden haberdar edilmezse, buna karşı beyanda bulunma, yeni delil sunma veya karşı iddialarını ileri sürme hakkını kullanamaz. Bu durum, yargılamanın adilliğini temelden zedeler ve Yargıtay tarafından mutlak bir bozma sebebi olarak kabul edilir. (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-177-islahin-zamani-ve-sekli.html, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 2017/1980 E. kararı)