Roma Statüsü'ne göre, UCM Savcılığı'nın resen (proprio motu) soruşturma başlatma yetkisi mutlak mıdır? Metinde geçen 'teknik olarak savcılığın yetkisinin araştırma yetkisi olduğu' ifadesi ne anlama gelmektedir ve 'Ön Yargılama Dairesi'nin bu süreçteki rolü nedir?

UCM Savcılığı'nın resen soruşturma başlatma yetkisi mutlak değildir. Metindeki 'teknik olarak savcılığın yetkisinin araştırma yetkisi olduğu' ifadesi, savcının kendisine ulaşan bilgilere dayanarak doğrudan bir 'soruşturma' başlatamadığını, öncelikle bir 'ön inceleme' veya 'araştırma' yürüttüğünü ifade eder. Savcı, bu araştırma sonucunda soruşturma açılması için yeterli temel olduğuna kanaat getirirse, soruşturma açabilmek için 'Ön Yargılama Dairesi'nden (Pre-Trial Chamber) yetki almak zorundadır (Roma Statüsü m. 15/3). Ön Yargılama Dairesi, savcılığın talebini, mahkemenin yargı yetkisinin ve davanın kabul edilebilirliğinin koşullarının mevcut olup olmadığı yönünden denetler. Daire, soruşturma açılması için 'makul bir temel' olduğuna ve davanın 'mahkemenin yargı yetkisi dahilinde göründüğüne' kanaat getirirse soruşturmaya izin verir. Dolayısıyla, Ön Yargılama Dairesi, savcılığın resen harekete geçme yetkisi üzerinde bir yargısal denetim mekanizması işlevi görerek, keyfi veya siyasi soruşturmaların önüne geçmeyi amaçlar. (barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/uluslararasi-ceza-mahkemesi-savciliginin-sorusturma-yetkisi.html)