Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) savcısının Roma Statüsü'ne taraf olmayan bir devletin ülkesinde veya vatandaşı üzerinde soruşturma yetkisi kullanabilmesi hangi iki temel mekanizma ile mümkündür? Bu mekanizmaların UCM'nin yargı yetkisinin kapsamı üzerindeki etkilerini açıklayınız.

UCM savcısının taraf olmayan bir devletle ilgili soruşturma yetkisi kazanması iki temel mekanizma ile mümkündür: 1) Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi Bildirimi (Roma Statüsü m. 13/b): BM Güvenlik Konseyi, BM Şartı'nın VII. Bölümü altındaki yetkilerine dayanarak, bir durumu UCM savcısına sevk edebilir. Bu durumda, suçun işlendiği devletin veya failin vatandaşı olduğu devletin Statü'ye taraf olup olmamasının bir önemi kalmaz. Güvenlik Konseyi'nin sevk kararı, UCM'ye evrensel yargı yetkisine benzer bir yetki alanı açar (Örn: Darfur/Sudan ve Libya sevkleri). 2) Taraf Olmayan Devletin Yetkiyi Kabulü (Roma Statüsü m. 12/3): Statü'ye taraf olmayan bir devlet, ülkesinde işlenen veya vatandaşı tarafından işlenen belirli bir suç veya durumla ilgili olarak UCM'nin yargı yetkisini 'ad hoc' (özel olarak o duruma münhasır) bir bildirge ile kabul edebilir. Bu durumda savcılığın soruşturma yetkisi, sadece devletin bildirimde bulunduğu vakıa ile sınırlı olur, devletin geneli üzerinde bir yetki doğurmaz (Örn: Ukrayna'nın Rusya'nın işgaline ilişkin yaptığı bildirim). (barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/uluslararasi-ceza-mahkemesi-savciliginin-sorusturma-yetkisi.html)