TMK m. 3'te düzenlenen iyiniyet karinesinin çürütülmesi için 'kanundan kaynaklanan bilme yükümlülüğü' ne anlama gelir? Özellikle aleniyet ilkesine tabi siciller bu yükümlülüğü nasıl etkiler?

'Kanundan kaynaklanan bilme yükümlülüğü', kanunun belirli durumlarda kişilerin bazı olguları bildiğini varsaymasıdır. Bu durumlarda kişi, 'bilmiyordum' diyerek iyiniyet iddiasında bulunamaz çünkü kanun onun bilmesini zorunlu kılmıştır. Bu yükümlülüğün en önemli örnekleri, aleniyet (herkese açıklık) ilkesine tabi olan resmi sicillerdir. TMK m. 1020'ye göre 'Tapu sicili herkese açıktır. İlgili olduğunu ispatlayan herkes, tapu kütüğü ve dayanak belgelerini inceleyebilir.' Bu nedenle, tapu sicilindeki bir kaydı (örneğin bir şerhi, ipoteği) kimse bilmediğini ileri süremez. Aynı şekilde, TTK m. 36/3'e göre ticaret siciline tescil edilen hususlar, tescilin ilan edildiği gazetede yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren üçüncü kişilere karşı hüküm ifade eder. Dolayısıyla, usulüne uygun olarak ilan edilmiş bir sicil kaydını bilmediğini iddia eden kişinin bu iddiası dinlenmez ve iyiniyetli sayılmaz. (barandogan.av.tr - İyiniyet Nedir?)