Bir davada mahkeme, tahkikatın bittiğini ve sözlü yargılamaya geçildiğini tefhim ettikten sonra, davayı aydınlatma ödevi (HMK m. 31) kapsamında taraflardan birine açıklayıcı beyanda bulunması için süre verirse, bu durum ıslah hakkını yeniden canlandırır mı?

Evet, canlandırır. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/448 E., 2021/1643 K. sayılı kararına göre, mahkeme sözlü yargılamaya geçilmesine karar verdikten sonra dahi, hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında bir ara karar kurarak taraflardan birinden davanın esasına ilişkin bir beyan istemesi, 'mahiyeti itibariyle bir tahkikat işlemidir'. Bu işlemle birlikte yargılamanın fiilen tahkikat aşamasına dönülmüş olduğu kabul edilir. Tahkikatın bitirilerek sözlü yargılamaya geçilmesine dair ara karar, hakimin her zaman dönebileceği (rücu edebileceği) bir ara karardır. Dolayısıyla, mahkemenin bu yeni tahkikat işlemi üzerine, diğer tarafın tahkikat bitmeden ıslah talebinde bulunması mümkündür. Mahkemenin bu durumda 'sözlü yargılamaya geçildiği için ıslah süresi geçmiştir' gerekçesiyle ıslah talebini reddetmesi hukuka aykırı olur ve bozma nedenidir. (barandogan.av.tr - HMK Madde 177 Emsal Yargıtay Kararları)