6100 sayılı HMK'ya göre, tahkikat aşaması ne zaman başlar ve ne zaman sona erer? Islahın zamanına ilişkin HMK m. 177'deki 'tahkikatın sona ermesine kadar' ifadesi bu aşamalar bağlamında ne anlama gelmektedir?

Yazılı yargılama usulünde tahkikat aşaması, HMK m. 147 uyarınca 'ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra' başlar. Mahkeme, ön inceleme duruşmasında dava şartlarını ve ilk itirazları inceleyip uyuşmazlık konularını belirledikten sonra tarafları tahkikat için duruşmaya davet eder. Tahkikat, HMK m. 184'e göre, hakim tarafların iddia ve savunmalarıyla ilgili delillerin toplanıp incelenmesi sonucunda 'tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığında' sona erer. Hakim, tahkikatın bittiğini taraflara tefhim eder (duruşmada bildirir). Bu tefhim ile tahkikat aşaması biter ve sözlü yargılama aşamasına geçilir (HMK m. 186). 'Tahkikatın sona ermesine kadar' ıslah yapılabileceği ifadesi, tarafların, hakimin tahkikatın bittiğini tefhim ettiği ana kadar iddia ve savunmalarını ıslah yoluyla bir defaya mahsus değiştirebilecekleri anlamına gelir. Sözlü yargılama aşamasına geçildikten sonra kural olarak ıslah yapılamaz. (barandogan.av.tr - HMK Madde 177 Emsal Yargıtay Kararları, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/196 E. kararı)