Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Savcılığı'nın yargı yetkisinin 'tamamlayıcılık' (complementarity) ilkesi ne anlama gelmektedir? Savcılık, hangi durumlarda bir devletin ulusal yargı yetkisine rağmen soruşturma başlatabilir?

Tamamlayıcılık ilkesi, Roma Statüsü'nün temel taşlarından biridir ve UCM'nin yargı yetkisinin 'asli' değil, 'tali' (ikincil) olduğunu ifade eder. Asli yargı yetkisi, suçun işlendiği devlet veya failin vatandaşı olduğu devlete aittir. UCM Savcılığı, ancak bu devletlerin soruşturma veya kovuşturma yapma konusunda 'isteksiz' (unwilling) veya 'imkan ve kabiliyetten yoksun' (unable) olmaları halinde devreye girebilir. Statü'nün 17. maddesine göre 'isteksizlik'; devleti koruma, yargılamayı sürüncemede bırakma veya adil olmayan yargılama yapma gibi durumlarda ortaya çıkar. 'İmkan ve kabiliyetten yoksunluk' ise, ulusal yargı sisteminin çökmesi veya işlemez hale gelmesi gibi objektif nedenlere dayanır. Dolayısıyla, bir devlet bir soruşturma yürütüyor olsa bile, bu soruşturma göstermelik ise veya gerçek bir adalet arayışı taşımıyorsa, UCM Savcılığı tamamlayıcılık ilkesi gereği soruşturma başlatabilir. (barandogan.av.tr - UCM Savcılığı)