Ceza Genel Kurulu'nun 2018/540 sayılı kararında, imar kirliliğine neden olma suçunun 'mücavir alanda' işlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kararın, ceza hukukunun 'kanunilik' ilkesi ve 'kıyas yasağı' ile ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #118664

Bu karar, ceza hukukunun en temel ilkelerinden olan 'kanunilik' (nullum crimen, nulla poena sine lege - kanunsuz suç ve ceza olmaz) ve bunun bir uzantısı olan 'kıyas yasağı'nın doğrudan bir uygulamasıdır. Kanunilik ilkesi, bir fiilin suç sayılabilmesi için kanunda açıkça tanımlanmasını gerektirir. TCK m. 184/4, suçun coğrafi uygulama alanını 'belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerler' olarak net bir şekilde sınırlandırmıştır. 'Mücavir alan', İmar Kanunu'nda belediye sınırlarından farklı ve ayrı bir kavram olarak tanımlanmıştır. Kanun koyucu, TCK m. 184/4'e 'mücavir alanları' dahil etmemiştir. Bu durumda, mücavir alanı, belediye sınırına benzediği veya imar denetimine tabi olduğu gerekçesiyle yorum yoluyla suç kapsamına dahil etmek, 'kıyas' anlamına gelir. Ceza hukukunda, failin aleyhine olacak şekilde kıyas yapmak yasaktır. Ceza Genel Kurulu, kanunun lafzına sıkı sıkıya bağlı kalarak, kanunda açıkça sayılmayan mücavir alanın suçun uygulama alanı dışında olduğuna karar vermiş ve böylece kanunilik ilkesini ve kıyas yasağını güvence altına almıştır.