İmar kirliliğine neden olma suçunda, sanığın 'ben sadece işçiyim, talimatları uyguladım' şeklindeki savunması, 'yapan' sıfatıyla sorumluluğunu ortadan kaldırır mı? TCK m. 184 gerekçesindeki 'usta veya kalfa' ifadesini bu bağlamda yorumlayınız.

Bu savunma, tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmaz. TCK m. 184 gerekçesinde, suçun faili olarak 'sadece binayı inşa eden yüklenici' değil, aynı zamanda 'taşeron, usta veya kalfa'nın da sorumlu tutulacağı açıkça belirtilmiştir. Bu, inşaat faaliyetine fiilen katılan herkesin 'yapan' sıfatıyla fail olabileceğini gösterir. Bir işçinin, inşaatın ruhsatsız veya ruhsata aykırı olduğunu bilerek ve isteyerek çalışmaya devam etmesi, suça iştirak iradesini ortaya koyar. Ancak, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği, her bir failin kusurunun ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Eğer işçi, inşaatın hukuki durumu hakkında hiçbir bilgiye sahip değilse, kendisine verilen talimatın hukuka aykırı olduğunu bilmiyorsa ve bilmesi de kendisinden beklenemeyecek bir durumdaysa, o zaman kastının olmadığı veya TCK m. 30/4'teki 'hukuka aykırı bir emrin yerine getirilmesi' halleri tartışılabilir. Ancak genellikle, özellikle inşaat sektöründe profesyonel olarak çalışan usta ve kalfaların, bir inşaatın ruhsat durumunu bilmeleri gerektiği varsayılır.