Sanık, 2002 yılında tamamladığını iddia ettiği ruhsatsız binası için, belediye tarafından 2009 yılında yapı tatil tutanağı düzenlenmiş ve hakkında TCK m. 184'ten dava açılmıştır. Sanığın bu savunması karşısında ispat yükü kime aittir ve mahkemenin yapması gereken nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #118410

Ceza muhakemesinde temel ilke 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesidir ve ispat yükü iddia makamındadır (Cumhuriyet savcısı). Sanığın, suçu işlemediğine veya suçun unsurlarının oluşmadığına yönelik savunmasını ispatlama yükümlülüğü yoktur. Ancak mahkemenin, maddi gerçeği araştırma yükümlülüğü (re'sen araştırma ilkesi) vardır. Sanığın, yapının TCK m. 184'ün yürürlüğe girdiği 12.10.2004 tarihinden önce yapıldığına dair savunması, suçun zaman bakımından uygulanabilirliğini doğrudan etkileyen önemli bir iddiadır. Bu durumda mahkeme, bu iddiayı görmezden gelemez. Yargıtay 18. Ceza Dairesi'nin 2015/18482 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, mahkeme, tanık dinleme, ilgili kurumlardan abonelik kayıtlarını getirtme, hava fotoğraflarını ve uydu görüntülerini temin etme, bilirkişi incelemesi yaptırma gibi yöntemlerle yapının inşa tarihini şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit etmekle yükümlüdür. Eğer yapılan tüm araştırmalara rağmen yapının 12.10.2004'ten önce mi sonra mı yapıldığı kesin olarak belirlenemiyorsa, 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesi gereği, yapının suç tarihinden önce yapıldığı kabul edilerek sanık hakkında beraat kararı verilmelidir.