HMK m. 117/2'de ilk itirazların dava şartlarından sonra incelenmesinin 'usul ekonomisi' ilkesiyle bağlantısı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #117823

Bu sıralamanın usul ekonomisiyle doğrudan bir bağlantısı vardır. Dava şartları (yargı yolunun caiz olması, görev, kesin hüküm bulunmaması vb.), davanın esasına girilmesine engel olan ve mahkemenin re'sen dikkate alması gereken temel usuli koşullardır. Eğer bir dava şartı noksanlığı varsa, dava zaten esastan görülemeyeceği için, tarafların ileri sürmesine bağlı olan ilk itirazları (örneğin kesin olmayan yetki) incelemenin bir anlamı ve faydası kalmaz. Mahkeme, öncelikle davanın görülüp görülemeyeceğini belirleyen temel engelleri (dava şartlarını) kontrol eder. Eğer bu engeller yoksa, daha sonra tarafların ileri sürdüğü daha ikincil nitelikteki usuli itirazları (ilk itirazları) inceler. Bu sıralama, mahkemenin gereksiz inceleme yapmasını önleyerek, yargılamanın daha hızlı ve daha az masrafla ilerlemesine hizmet eder, ki bu da usul ekonomisi ilkesinin temel amacıdır.