Ortaklığın giderilmesi davasında 'aynen taksim' suretiyle karar verilebilmesinin temel şartları nelerdir ve bu mümkün olduğunda mahkemenin izleyeceği prosedür nasıldır?

Aynen taksim, paylı mülkiyete konu malın fiziken bölünerek paydaşlara payları oranında tahsis edilmesidir. Aynen taksimle ortaklığın giderilmesine karar verilebilmesinin temel şartları şunlardır: 1. **Talep:** Paydaşlardan en az birinin aynen taksim talebinde bulunması gerekir. Talep yoksa mahkeme re'sen bu yola gidemez. 2. **Fiili ve Hukuki Mümkünlük:** Malın aynen taksiminin fiilen ve hukuken mümkün olması gerekir. Örneğin, bir apartman dairesi fiziken bölünemez. Bir tarla ise, imar mevzuatına (İmar Kanunu m. 15-16) aykırı olmayacak şekilde bölünebiliyorsa, aynen taksimi mümkündür. Mahkeme, bu mümkünlüğü bilirkişi marifetiyle ve ilgili idari kurumlardan (Belediye Encümeni, İl İdare Kurulu) görüş alarak araştırır. 3. **Değer Kaybı Olmaması:** Bölünme sonucunda malın değerinde önemli bir azalma meydana gelmemelidir (TMK m. 699/III). Bu şartlar varsa, mahkeme öncelikle aynen taksime karar verir. Prosedür olarak, bilirkişi ifraz (ayırma) projesi hazırlar. Paydaşlar oluşan parsellerin hangisini alacakları konusunda anlaşırlarsa anlaşmaya göre, anlaşamazlarsa mahkeme huzurunda kura çekilerek taksim yapılır. Değerler arasında fark varsa, bu fark para ödenmesi yoluyla denkleştirilir.