Bir memur hakkında, 4483 sayılı Kanun uyarınca soruşturma izni verilmemesi kararına karşı, şikayetçi (mağdur) tarafından itiraz edilmemesi, bu kararın 'kesinleşmesi' sonucunu doğurur. Bu kesinleşmiş kararın, aynı memur hakkında daha sonra aynı fiilden dolayı şikayette bulunulmasına bir engeli var mıdır? 'Ne bis in idem' ilkesi bu durumda geçerli midir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #116861

Soruşturma izni verilmemesi kararının kesinleşmesi, o anki delil durumuna göre o fiilden dolayı soruşturma yapılamayacağı anlamına gelir. Ancak bu, 'ne bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama) ilkesi anlamında bir kesin hüküm değildir. 'Ne bis in idem' ilkesi, bir ceza davası sonucunda verilen ve esasa ilişkin olan (mahkumiyet, beraat, düşme gibi) kararlar için geçerlidir. Soruşturma izni verilmemesi kararı ise, bir yargılama faaliyeti değil, bir 'idari karar'dır ve yargılamaya geçişi engelleyen usuli bir işlemdir. Eğer daha sonra, aynı fiile ilişkin olarak, soruşturma izni kararını etkileyecek 'yeni ve ciddi bir delil' ortaya çıkarsa, şikayetçi bu yeni delile dayanarak yeniden şikayette bulunabilir ve yetkili merci (kaymakam, vali vb.) bu yeni delili değerlendirerek yeniden bir 'soruşturma izni verilip verilmemesi' kararı verebilir. Dolayısıyla, soruşturma izni verilmemesi kararının kesinleşmesi, mutlak bir engel oluşturmaz; yeni delil çıkması halinde yeniden soruşturma süreci başlatılabilir. (Bu bilgi, metinlerde atıf yapılan 4483 s. Kanunun genel prensiplerinden çıkarılabilecek bir yorumdur.)