TCK m. 27/2'de belirtilen 'mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaş' ifadesindeki 'mazur görülebilirlik' kriteri ne anlama gelir? Her türlü korku veya heyecan bu kapsamda mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #116824

Hayır, her türlü korku veya heyecan bu kapsamda değildir. 'Mazur görülebilirlik' kriteri, yaşanan psikolojik durumun, olayın objektif koşulları ve failin sübjektif durumu göz önüne alındığında, hukuk düzeni tarafından 'hoş görülebilir', 'anlaşılabilir' ve 'makul' bulunması gerektiği anlamına gelir. Bu, bir normatif değerlendirme filtresidir. Mahkeme şu soruları sorar: - **Objektif Değerlendirme:** Olayın koşulları (saldırının şiddeti, ani olması, kullanılan silah vb.) göz önüne alındığında, normal, ortalama bir insanın bu durumda benzer bir korku, panik veya heyecana kapılması beklenebilir miydi? - **Sübjektif Değerlendirme:** Failin kişisel özellikleri (yaşı, fiziki gücü, cinsiyeti, o anki ruh hali) dikkate alındığında, yaşadığı bu psikolojik durumun yoğunluğu ve sınırı aşmasına neden olması makul müdür? Eğer saldırı çok hafifse veya failin tepkisi orantısız bir paniğe dayanıyorsa, bu 'mazur görülebilir' olarak kabul edilmeyebilir. Örneğin, basit bir tokat karşısında aşırı bir paniğe kapılarak orantısız güç kullanmak, genellikle mazur görülmez. Kriter, yaşanan psikolojik tepkinin, olayın ağırlığıyla orantılı ve anlaşılabilir olmasını gerektirir. (Bkz: YCGK E. 2017/414 K. 2017/386 kararı içindeki genel ilkeler)