İstanbul Sözleşmesi'nin feshi kararına karşı Danıştay'da açılacak bir iptal davasında, Cumhurbaşkanı Kararı'nın Anayasa'ya aykırılığı iddiası doğrudan bir iptal sebebi olarak ileri sürülebilir mi? Danıştay'ın bu konudaki yetkisini tartışınız.

Danıştay, bir 'Anayasaya uygunluk denetimi' mercii değildir; bu görev Anayasa Mahkemesi'ne aittir. Bu nedenle Danıştay, bir Cumhurbaşkanı Kararı'nı doğrudan 'Anayasa'ya aykırıdır' diyerek iptal edemez. Ancak Danıştay, dava konusu idari işlemin (Cumhurbaşkanı Kararı) 'hukuka uygunluğunu' denetler. Bu denetim, işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları açısından yapılır. Bir idari işlemin hukuka uygun olabilmesi için, dayandığı kanun veya kararname hükmünün ve en nihayetinde Anayasa'nın çizdiği sınırlara uygun olması gerekir. Dolayısıyla, davacı Danıştay'da, Cumhurbaşkanı Kararı'nın Anayasa'nın 90. ve 104. maddeleriyle çizilen 'yetki' sınırlarını aştığını, bu nedenle 'yetki unsuru' yönünden sakat ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürebilir. Danıştay, işlemi Anayasa'ya aykırılık gerekçesiyle değil, Anayasa'ya aykırı olduğu için 'hukuka aykırı' olduğu (yetki gaspı, usulde paralellik ilkesinin ihlali vb.) gerekçesiyle iptal edebilir. Bu, dolaylı bir anayasallık denetimi niteliği taşır. (Bkz: sen.av.tr/tr/makale/istanbul-sozlesmesinin-feshinin-hukukiligi-tartismasi)