9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 3. maddesinin 3. fıkrasında yer alan 'Bir milletlerarası andlaşma, yürürlük tarihinin tespitine dair Cumhurbaşkanı kararında belirtilen yürürlüğe giriş tarihinde kanun hükmünü kazanır' ifadesi, Anayasa m. 90/5 ile nasıl bir ilişki içindedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #116752

Bu iki hüküm arasında bir çelişki değil, bir tamamlama ve usulü belirleme ilişkisi vardır. - **Anayasa m. 90/5**, maddi hukuk kuralını koyar: 'Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir.' Bu, andlaşmaların iç hukuktaki statüsünü belirleyen temel anayasal normdur. - **9 sayılı CK m. 3/3** ise, bu anayasal kuralın pratikte ne zaman hayata geçeceğine ilişkin 'usuli' bir düzenlemedir. Bir andlaşmanın 'usulüne göre yürürlüğe konulmuş' sayılması ve dolayısıyla 'kanun hükmünü kazanması' için, yürürlük tarihinin Cumhurbaşkanı kararı ile tespit edilerek Resmi Gazete'de yayımlanması gerektiğini belirtir. Yani, Anayasa andlaşmanın statüsünü 'kanun hükmünde' olarak belirlerken, Kararname bu statüyü hangi andan itibaren kazanacağını (yürürlüğe giriş tarihinin Resmi Gazete'de ilanı) tespit etmektedir. Kararname, Anayasa'nın öngördüğü maddi kuralın yürürlüğe giriş anını somutlaştıran bir uygulama hükmü niteliğindedir. (Bkz: sen.av.tr/tr/makale/istanbul-sozlesmesinin-feshinin-hukukiligi-tartismasi)