Soy bağı (nesep) davaları gibi kamu düzenini ilgilendiren davalarda, hâkimin 're'sen araştırma ilkesi' çerçevesindeki yetkileri nelerdir? Hâkim, tarafların getirdiği delillerle bağlı mıdır? DNA testi bu ilke kapsamında nasıl bir yer tutar?

Soy bağı davaları gibi kamu düzenini ilgilendiren ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri davalarda, 'taraflarca hazırlama ilkesi' değil, 're'sen araştırma ilkesi' (TMK m. 284) geçerlidir. Bu ilke çerçevesinde hâkimin yetkileri şunlardır: - Hâkim, tarafların iddia ve savunmalarıyla veya onların getirdiği delillerle bağlı değildir. - Maddi gerçeğe ulaşmak için, kendiliğinden delil toplayabilir, tanık dinleyebilir, bilirkişi incelemesi isteyebilir. - Tarafların kabul veya feragat beyanları hâkimi bağlamaz. DNA testi, bu ilke kapsamında hâkimin maddi gerçeğe ulaşmak için başvurabileceği en önemli ve güvenilir delildir. Bu nedenle, taraflar talep etmese bile, hâkim uyuşmazlığın çözümü için gerekli görüyorsa re'sen DNA testi yapılmasına karar verebilir ve vermelidir. Tarafların DNA testine rıza göstermemesi, bu ilkenin geçerli olduğu davalarda hâkimin test kararı vermesine engel değildir. (Bkz: kadimhukuk.com.tr/makale/dna-testi-nedir-nasil-yapilir/; TMK m. 284; Yargıtay 2. HD E. 2021/9541)