CMK m. 108 uyarınca yapılan tutukluluğun devamına ilişkin periyodik (otuzar günlük) incelemelerde, şüpheli veya müdafiinin dinlenmesi zorunlu mudur? Bu inceleme ile tutuklama kararına itiraz arasındaki temel fark nedir?

Evet, CMK m. 108/1'e göre soruşturma evresindeki periyodik incelemelerde 'şüpheli veya müdafii dinlenilmek suretiyle' karar verilir. Bu dinleme zorunluluğu, 'silahların eşitliği' ve 'çelişmeli yargılama' ilkelerinin bir gereğidir. Tutukluluk incelemesi ile tutuklama kararına itiraz arasındaki temel fark şudur: - **İtiraz (CMK m. 101/5):** Tutuklama kararının verildiği andaki koşullara göre hukuka aykırı olduğu, yani kararın 'yanlış' olduğu iddiasına dayanır. Kararın kendisi hedeflenir. - **Gözden Geçirme (CMK m. 108):** Tutuklama kararının başlangıçta hukuka uygun olduğu kabul edilse bile, zaman içinde 'koşulların değişip değişmediğini' değerlendirir. Delillerin toplanması, kaçma şüphesinin azalması gibi yeni durumlara göre tutukluluğun devam edip etmemesi gerektiği incelenir. Yani gelişen ve değişen koşullar esas alınır. Bu nedenle kanun, değişen koşulları en iyi ifade edebilecek olan şüpheli veya müdafiinin dinlenmesini zorunlu kılmıştır. (Bkz: sen.av.tr/tr/makale/tutuklama-kararinin-yuze-karsi-verilmesi; CMK m. 101, m. 108)