Sağ kalan eşin, ölen eşine ait olup birlikte yaşadıkları konut üzerinde TMK m. 240 (mal rejiminden kaynaklanan) ve TMK m. 652 (miras hukukundan kaynaklanan) uyarınca oturma hakkı talep etmesi durumunda, bu iki talebin hukuki dayanakları, koşulları ve görevli mahkemeleri arasındaki farkları açıklayınız.

Sağ kalan eşin oturma hakkı talebi iki farklı hukuki temele dayanabilir ve aralarında önemli farklar vardır: 1) **TMK m. 240 - Mal Rejiminden Kaynaklanan Talep:** - **Dayanak:** Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesidir. - **Koşul:** Sağ kalan eşin, ölen eşin malvarlığından kaynaklanan bir 'katılma alacağı' hakkının bulunmasıdır. Oturma hakkı, bu alacağa mahsuben, yetmezse bedel eklenerek tanınır. Ölen eşin kişisel malları üzerinde bu hak talep edilemez. - **Görevli Mahkeme:** Mal rejimi tasfiyesi davası olduğu için görevli mahkeme 'Aile Mahkemesi'dir (4787 sayılı Kanun m. 4). 2) **TMK m. 652 - Miras Hukukundan Kaynaklanan Talep:** - **Dayanak:** Mirasın paylaşımıdır. - **Koşul:** Sağ kalan eşin mirasçı olmasıdır. Oturma hakkı (veya mülkiyet/intifa hakkı), sağ kalan eşin 'miras payına' mahsuben tanınır. Bu hak, terekeye dahil olan konut (kişisel mal veya edinilmiş mal ayrımı olmaksızın) üzerinde istenebilir. - **Görevli Mahkeme:** Mirasın paylaşımına ilişkin bir uyuşmazlık olduğundan görevli mahkeme 'Sulh Hukuk Mahkemesi'dir (HMK m. 4/1-b). Özetle, bir talep mal rejimi alacağına, diğeri miras payına dayanır ve bu nedenle görevli mahkemeler farklıdır. (Bkz: barandogan.av.tr/blog/gayrimenkul-hukuku/oturma-hakki-nedir.html; TMK m. 240, m. 652; Y8HD-K.2014/2769, Y7HD-K.2021/2217)