9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 3. maddesi, Cumhurbaşkanına uluslararası andlaşmaları 'sona erdirme' yetkisi vermektedir. İstanbul Sözleşmesi'nin feshine ilişkin 3718 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın bu kararnameye dayandırılması, Anayasa'nın normlar hiyerarşisi içindeki yeri bakımından nasıl değerlendirilmelidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #116617

Anayasa'nın 104/17. maddesi, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasa'ya ve kanunlara aykırı olamayacağını, kanunla farklı hükümler içermesi halinde kanun hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Anayasa'nın 90. maddesi ise uluslararası andlaşmaların onaylanması usulünü düzenleyerek bu yetkiyi temel olarak TBMM'ye vermiştir. Normlar hiyerarşisinde Anayasa en üstte yer alır, onu kanunlar ve kanun hükmündeki uluslararası andlaşmalar (Anayasa m. 90/5) takip eder. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ise bu hiyerarşide kanunların altında yer alır. Dolayısıyla, 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin, Anayasa'nın 90. maddesi ile TBMM'ye verilmiş olan bir yetkiyi aşacak veya ona aykırı bir şekilde Cumhurbaşkanına andlaşmaları feshetme yetkisi tanıdığı şeklinde yorumlanması, normlar hiyerarşisine aykırı olacaktır. Kararnamenin 'sona erdirme' yetkisi, ancak Anayasa m. 90/2-3 kapsamında TBMM onayı gerektirmeyen veya TBMM'nin bir kanunla feshe izin verdiği andlaşmalar için geçerli olabilecek usuli bir yetki olarak dar yorumlanmalıdır. Aksi yorum, Anayasa'ya aykırılık teşkil edecektir. (Bkz: sen.av.tr/tr/makale/istanbul-sozlesmesinin-feshinin-hukukiligi-tartismasi; Anayasa m. 90, m. 104)