TCK m. 22/3'te düzenlenen 'bilinçli taksir' ile TCK m. 21/2'de düzenlenen 'olası kast' arasındaki 'Frank Formülü' olarak bilinen ayrım kriterini açıklayınız. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2017/454 sayılı Artvin sel felaketi kararındaki tartışma bu formüle göre nasıl analiz edilebilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #116502

Bilinçli taksir ile olası kast, her ikisinde de failin neticeyi 'öngörmesi' nedeniyle birbirine çok yakın ve ayrımı zor iki kusurluluk şeklidir. Doktrinde ve Yargıtay kararlarında bu ayrım için sıklıkla 'Frank Formülü'ne başvurulur. Bu formüle göre ayrım şu şekilde yapılır: - Olası Kast: Fail, hareketinin öngördüğü neticeyi meydana getireceğini ciddi olarak kabul eder ve 'ne olursa olsun, yine de hareket edeceğim' der. Neticenin gerçekleşmesini göze alır, kabullenir ve kayıtsız kalır. Anahtar ifade 'olursa olsun'dur. - Bilinçli Taksir: Fail, hareketinin öngördüğü neticeyi meydana getirebileceğini düşünür, ancak neticenin gerçekleşmeyeceğine güvenir ve 'bir şey olmaz, şansıma/ustalığıma güvenirim' der. Neticenin gerçekleşmesini istemez ve gerçekleşmeyeceğine dair (mantıksız da olsa) bir umut besler. Anahtar ifade 'olmaz, olmaz'dır. YCGK E. 2017/860, K. 2017/454 sayılı Artvin sel felaketi kararındaki tartışma bu formül üzerinden analiz edilebilir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, müteahhitlerin kullandıkları malzemenin aşırı kalitesizliği karşısında, derenin taşması halinde bentlerin yıkılacağı ve ölümlerin olacağı neticesini göze aldıklarını, 'olursa olsun' diyerek hareket ettiklerini kabul etmiş ve olası kast sonucuna varmıştır. Ceza Genel Kurulu ise, sanıkların neticeyi öngörmelerine rağmen, 'bu kadar şiddetli yağmur yağmayacağı ve bentlerin yıkılmayacağı düşüncesiyle hareket edip özellikle şanslarına güvendiklerini' kabul etmiştir. Bu yorum, Frank Formülü'ndeki 'bir şey olmaz' mantığına daha yakındır ve bu nedenle Kurul, eylemi bilinçli taksir olarak nitelendirmiştir. Bu karar, iki kavram arasındaki sınırın ne kadar ince olduğunu ve farklı yargı mercilerinin aynı olguları nasıl farklı yorumlayabildiğini göstermesi açısından önemlidir.