Evlilik birliği devam ederken, ayrı yaşayan ve boşanma davası açmamış olan bir eş, diğer eşten tedbir nafakası talep edebilir mi? Edebilirse bu talebin hukuki dayanağı hangi kanun maddesidir ve bu tür bir davada ispat yükü kime aittir?

Evet, evlilik birliği devam ederken ve boşanma davası açılmamışken dahi bir eş diğerinden tedbir nafakası talep edebilir. Bu durum, boşanma davası sırasında hükmedilen ve TMK m. 169'a dayanan tedbir nafakasından farklıdır. Hukuki dayanağı, evlilik birliğinin korunmasına ilişkin genel hükümler olan TMK m. 195 ve özellikle m. 197'dir. TMK m. 197, 'Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya... karar verir.' hükmünü amirdir. Bu dava, bağımsız bir 'tedbir nafakası' davasıdır. Bu davada davacı eşin, tedbir nafakasına hak kazanabilmesi için iki temel unsuru ispat etmesi gerekir: 1) Eşlerin fiilen ayrı yaşadığını, 2) Ayrı yaşamakta 'haklı bir sebebinin' olduğunu. Haklı sebep, TMK m. 197'de sayılan 'ortak hayat sebebiyle kişiliğinin, ekonomik güvenliğinin veya aile huzurunun ciddi biçimde tehlikeye düşmesi' gibi durumlardır. Dolayısıyla, TMK m. 6 uyarınca ispat yükü davacı eş üzerindedir. Davacı, ayrı yaşamasının haklı bir nedene dayandığını (örneğin şiddet görmesi, evden kovulması, diğer eşin sadakat yükümlülüğünü ihlal etmesi vb.) kanıtlamak zorundadır. Bu husus kanıtlanamazsa, sadece ayrı yaşıyor olmak nafaka için yeterli değildir.