01.01.2002 öncesi geçerli olan mal ayrılığı rejiminde, davacı kadının 'ev hanımı' olması, erkeğin edindiği mallara yaptığı katkının ispatında nasıl bir rol oynar? Yargıtay içtihatlarına göre, ev hanımının ev işlerini yapması ve çocuklara bakması, 'katkı payı alacağı' için yeterli midir?
743 sayılı eski Medeni Kanun döneminde geçerli olan mal ayrılığı rejiminde, Yargıtay'ın geliştirdiği 'katkı payı alacağı' kurumu, bir eşin diğerinin malvarlığının edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına yaptığı 'para veya para ile ölçülebilen maddi veya hizmet değeriyle' katkının karşılığını talep etme hakkıdır. Bu dönemde, davacı kadının ev hanımı olması, katkı payı alacağı talebinde bulunmasına engel değildir; ancak ispat açısından durum farklılaşır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre: 1) Ev İşleri ve Çocuk Bakımı: Bir eşin, evlilik birliğinin ortak yaşam giderlerine katılma yükümlülüğü kapsamında yaptığı mutat ev işleri ve çocuk bakımı gibi faaliyetler, diğer eşin mal edinimine doğrudan bir 'katkı' olarak kabul edilmez. Bunlar, evlilik birliğinin gerektirdiği ahlaki ve yasal yükümlülükler olarak görülür. 2) Para veya Parayla Ölçülebilen Katkı Şartı: Katkı payı alacağı doğabilmesi için, ev hanımı olan kadının, bu mutat görevlerin dışında, malın edinilmesine 'para veya para ile ölçülebilen' bir değerle katkıda bulunduğunu ispat etmesi gerekir. Bu katkılar şunlar olabilir: a) Kendi kişisel malından (miras, bağış vb.) veya ailesinden gelen parayı vermesi. b) Düğünde takılan ziynetlerini (altın, bilezik vb.) bozdurarak vermesi. c) Evde yaptığı el işi, dikiş-nakış gibi ürünleri satarak elde ettiği geliri vermesi. d) Aile bütçesine tasarruf sağlayarak (örneğin, normalde dışarıdan alınacak bir hizmeti kendisi yaparak) erkeğin birikim yapmasına olanak tanıması. Özetle, ev hanımı olmak tek başına katkı payı alacağı hakkı doğurmaz. Ancak ev hanımı olan kadın, yukarıda sayılan türden somut ve parasal bir katkıda bulunduğunu (tanık dahil her türlü delille) ispat ederse, katkı payı alacağına hak kazanır. (Bkz: Yargıtay HGK E. 2022/1273, K. 2023/1238)