HMK m. 211 uyarınca yapılan sahtelik incelemesinde bilirkişinin, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazmasını veya imza atmasını mahkemeden talep etme yetkisi ne anlama gelir ve bu yetki hangi durumlarda kullanılır?

HMK m. 211/1-b'nin son cümlesi, 'Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir.' hükmünü içerir. Bu yetki, bilirkişinin incelemesini daha sağlıklı ve güvenilir bir şekilde yapabilmesini sağlamayı amaçlar. Bu yetkinin kullanılması genellikle şu durumlarda gündeme gelir: 1) Karşılaştırma Belgelerinin Yetersizliği: Mahkeme tarafından temin edilen mukayese belgelerinin (eski imzaların), teknik bir inceleme için yeterli sayıda veya kalitede olmaması durumunda. 2) Yazı veya İmzanın Dinamiklerinin İncelenmesi: Bilirkişi, sadece statik imza örneklerine bakmak yerine, kişinin imza atma veya yazı yazma eyleminin kendisini (kalemi tutuş şekli, baskı uygulama derecesi, hız, akıcılık gibi dinamik unsurları) gözlemlemek isteyebilir. Bu, özellikle taklit şüphesinin yüksek olduğu durumlarda, imzanın doğal mı yoksa taklit ürünü mü (tereddütlü, yavaş, titrek vb.) olduğunu anlamak için önemli veriler sunabilir. 3) Farklı Yazı Araçları veya Pozisyonlarda Örnek Alma: Bilirkişi, inceleme konusu belgedeki yazı veya imzanın özelliklerine göre, kişiden farklı kalemlerle, farklı kağıtlar üzerine veya farklı pozisyonlarda (ayakta, oturarak vb.) yazı ve imza örnekleri almayı gerekli görebilir. Bu talep doğrudan tarafa değil, mahkemeye yapılır. Mahkeme bu talebi uygun görürse, bilirkişinin de hazır bulunacağı bir ortamda (genellikle bir celsede) tarafın yeniden yazı yazmasını veya imza atmasını sağlar. Bu, delillerin doğrudanlığı ilkesinin bir yansımasıdır.