HMK m. 167 uyarınca davaların ayrılmasına karar verilen bir durumda, ayrılan davalara hangi mahkeme bakmaya devam eder? Bu düzenlemenin usul ekonomisi ilkesiyle ilişkisi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #116389

HMK m. 167/1'in son cümlesi bu soruyu net bir şekilde cevaplamaktadır: 'Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder.' Bu hüküm, davaları ayıran mahkemenin, ayırdığı davaları başka bir mahkemeye (örneğin görevsizlik veya yetkisizlik kararıyla) göndermeyeceğini, bizzat kendisinin görmeye devam edeceğini belirtir. Bu, davaların her biri için ayrı bir esas numarası verilerek aynı mahkeme nezdinde görülmesi anlamına gelir. Bu düzenlemenin usul ekonomisi ilkesiyle doğrudan bir ilişkisi vardır. Davaların ayrılmasına rağmen aynı mahkemede görülmeye devam edilmesi, dosyaların farklı mahkemelere gönderilmesiyle yaşanacak zaman kaybını ve masrafı önler. Mahkeme, zaten dosyanın içeriğine, delillere ve taraflara vakıf olduğu için, ayrılan davaları daha hızlı ve etkin bir şekilde sonuçlandırabilir. Ancak bu kuralın istisnası, ayrılan davalardan birinin başka bir mahkemenin görev alanına girmesidir. Örneğin, Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2017/1158 sayılı kararında olduğu gibi, ayrılan davalardan birinin Tüketici Mahkemesi'nin görevine girdiği anlaşılırsa, mahkeme bu dava için 'görevsizlik' kararı vererek dosyayı görevli mahkemeye göndermek zorundadır. Görev kuralları kamu düzeninden olduğu için HMK m. 167'deki kurala istisna teşkil eder.