Bir adi senetteki imzanın inkâr edilmesi durumunda, HMK m. 211'e göre mahkemenin izlemesi gereken usul sırası nedir? İmzanın borçluya ait olduğunu ispat yükümlülüğü hangi tarafa aittir ve bilirkişi incelemesine hangi aşamada karar verilir?

Bir adi senetteki imzanın borçlu tarafından inkâr edilmesi, senedin ispat gücünü geçici olarak ortadan kaldırır. Bu durumda mahkeme, HMK m. 211'de belirtilen usulü sırasıyla izlemek zorundadır: 1) İsticvap: Hâkim, öncelikle imzayı veya yazıyı inkâr eden tarafı isticvap eder. Bu davetiyede, gelmediği takdirde imzayı ikrar etmiş sayılacağı ihtar edilir. 2) Huzurda Yazı ve İmza Alınması ve Değerlendirme: Hâkim, isticvaptan sonra bir kanaat edinememişse, inkâr eden kişiye huzurda yazı yazdırıp imza attırır. Hâkim, bu şekilde elde edilen örnekler ve diğer delillerle (örneğin ilk bakışta açıkça belli olan farklılıklar/benzerlikler) bir kanaate varabilirse, başka bir incelemeye gerek duymadan, gerekçesini de belirterek sahtelik hakkında karar verebilir. 3) Bilirkişi İncelemesi: Hâkim, yukarıdaki incelemelere rağmen kesin bir kanaat oluşturamazsa, son çare olarak bilirkişi incelemesine karar verir. Bu aşamadan önce, karşılaştırmaya elverişli olması için, inkâr eden tarafa ait, özellikle senet tarihinden öncesine ait ve resmi mercilerde (nüfus, noter, banka vb.) bulunan imzalar getirtilir. Bilirkişi, bu resmi belgelerdeki imzalar ile mahkeme huzurunda alınan imzaları karşılaştırarak raporunu hazırlar. İspat yükü konusunda ise; imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü, senedi elinde bulunduran ve ona dayanarak hak iddia eden alacaklıya aittir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/708, K. 2018/1152). Mahkemenin, ispat yükünü ters çevirerek, borçludan bilirkişi masrafı yatırmasını istemesi ve yatırmadığı için davayı reddetmesi hukuka aykırıdır. Alacaklı, imzanın borçluya ait olduğunu ispat edemezse, davanın reddedilmesi gerekir.