Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmesine ilişkin 3718 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın hukuki dayanağı olarak 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 3. maddesi gösterilmiştir. Anayasa'nın 90. ve 104. maddeleri çerçevesinde, TBMM tarafından bir kanunla (6251 sayılı Kanun) onaylanması uygun bulunan uluslararası bir sözleşmeden, Cumhurbaşkanı kararı ile çıkılmasının anayasal geçerliliğini 'normlar hiyerarşisi' ve 'yetkide ve usulde paralellik' ilkesi açısından tartışınız.

Bu konu, Türk anayasa hukukunda yürütmenin yetki alanı ve normlar hiyerarşisi açısından önemli bir tartışma yaratmıştır. 1) Normlar Hiyerarşisi: Anayasa'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre, 'Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir.' Ayrıca, temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi halinde 'milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.' İstanbul Sözleşmesi, TBMM tarafından 6251 sayılı Kanunla onaylanmış ve temel haklara ilişkin bir sözleşmedir. Dolayısıyla kanun gücündedir ve hatta kanunlar karşısında öncelikli uygulama alanına sahiptir. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ise Anayasa m. 104/17 uyarınca kanunların altında yer alan bir normdur ve 'Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz'. Bu durumda, kanunla düzenlenen bir alandan kararnameye dayalı bir işlemle çıkılması normlar hiyerarşisine aykırıdır. 2) Yetkide ve Usulde Paralellik İlkesi: Bu ilke, bir idari işlemin, onu yapan makam veya aynı usule uyularak yine benzer yetkiye sahip bir makam tarafından geri alınabilmesini ifade eder. İstanbul Sözleşmesi'ne katılım, yasama organının (TBMM) bir kanunla uygun bulması ve yürütmenin (o dönem Bakanlar Kurulu, şimdi Cumhurbaşkanı) onayı ile gerçekleşmiştir. 'Paralellik' ilkesi gereği, yasama organının iradesiyle girilen bir sözleşmeden çıkışın da yine yasama organının iradesiyle (bir kanunla) olması gerekir. Yürütme organının tek başına bu sözleşmeyi feshetmesi, yasama yetkisinin gasbı (fonksiyon gasbı) olarak değerlendirilebilir. Sonuç olarak, Anayasa'nın 90. ve 104. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne dayanılarak bir Cumhurbaşkanı Kararı ile İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmek, hem normlar hiyerarşisine hem de yetkide ve usulde paralellik ilkesine aykırı görünmektedir.