Bireysel başvuruya konu bir hak ihlali iddiasının 'güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilemesi' şartından ne anlaşılmalıdır? Geçmişte yaşanmış veya gelecekte yaşanması muhtemel bir ihlal, bireysel başvuru konusu yapılabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #115961

Bu şart, bireysel başvurunun soyut bir norm denetimi veya genel bir şikayet mekanizması olmadığını, somut ve kişisel bir mağduriyete dayanması gerektiğini ifade eder. **Güncel Olma:** İhlalin, başvuru yapıldığı sırada hala devam ediyor olması veya sonuçlarının sürmesi anlamına gelir. Örneğin, haksız bir tutuklama kararı nedeniyle kişi hapisteyse veya beraat etse bile lekelenmeme hakkı zedelenmişse ihlal günceldir. Kural olarak, tamamen geçmişte kalmış ve tüm sonuçları ortadan kalkmış bir ihlal için başvuru yapılamaz. **Kişisel Olma:** İhlalin, doğrudan doğruya başvurucunun kendi haklarını etkilemesi gerekir. Başkasının uğradığı bir hak ihlali için (actio popularis) başvuru yapılamaz. Başvurucu, ihlalin 'mağduru' olduğunu ortaya koymalıdır. **Doğrudan Etkilenme:** İhlalin, varsayımsal veya dolaylı değil, başvurucunun hukuki durumunu somut olarak ve doğrudan etkilemesi gerekir. Kural olarak, gelecekte yaşanması 'mümkün' veya 'muhtemel' olan, henüz gerçekleşmemiş ihlaller için bireysel başvuru yapılamaz. Başvurunun yapılabilmesi için ihlalin gerçekleşmiş ve somutlaşmış olması gerekir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/anayasa-mahkemesine-bireysel-basvuru/)