Bireysel başvuruya konu edilen bir hak ihlalinin 'kamu gücü' tarafından işlenmesi şartı ne anlama gelir? Özel hukuk kişilerinin (gerçek kişiler, şirketler) yaptığı hak ihlalleri hangi durumda bireysel başvuruya konu edilebilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #115892

Bireysel başvurunun temel şartlarından biri, iddia edilen hak ihlalinin devlet organları, kamu kurumları veya kamu gücü kullanan diğer merciler tarafından yapılmasıdır. Kural olarak, özel hukuk kişilerinin (örneğin bir komşunun, bir şirketin) yaptığı hak ihlalleri doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz. Ancak bu kuralın önemli bir istisnası vardır: Eğer özel kişiler arasındaki bir uyuşmazlıkta veya hak ihlalinde, devletin 'pozitif yükümlülükleri'ni yerine getirmemesi nedeniyle ihlal giderilememişse, bu durum dolaylı olarak bir kamu gücü ihlali sayılır ve bireysel başvuruya konu edilebilir. Pozitif yükümlülükler, devletin temel hak ve özgürlükleri sadece ihlal etmemesi değil, aynı zamanda özel kişilerden gelebilecek saldırılara karşı koruma ve ihlal durumunda etkili bir soruşturma/yargılama yapma görevidir. Metindeki örnekte belirtildiği gibi, bir kişinin malvarlığına başkası tarafından zarar verilmesi halinde, eğer adli süreçte şikayet işleme alınmazsa, hukuka aykırı takipsizlik kararı verilirse veya yargılama adil yapılmazsa, bu durumda devlet koruma yükümlülüğünü ihlal etmiş olur ve bu yargısal kararlar veya eylemsizlikler bireysel başvuru konusu yapılabilir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/anayasa-mahkemesine-bireysel-basvuru/)