HMK m. 59-60 kapsamında 'maddi mecburi dava arkadaşlığı' ile 'şekli mecburi dava arkadaşlığı' arasındaki temel farkları açıklayınız ve metinde verilen Yargıtay kararlarından her birine birer örnek veriniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #115790

Mecburi dava arkadaşlığı, bir davanın birden fazla kişi tarafından veya birden fazla kişiye karşı birlikte açılmasının zorunlu olduğu hallerdir. İki türü arasındaki temel farklar şunlardır: **1) Maddi Mecburi Dava Arkadaşlığı:** Zorunluluk, maddi hukuktan kaynaklanır. Dava konusu hak veya borç, dava arkadaşları arasında ortaktır ve bölünemez niteliktedir. Bu nedenle mahkemenin tüm dava arkadaşları hakkında tek ve aynı yönde bir karar vermesi zorunludur. Dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır; birinin yaptığı usul işlemi (örn. feragat) diğerlerini de bağlar. **Örnek:** Elbirliği mülkiyetine (iştirak halinde mülkiyet) tabi bir tereke hakkında açılan davalarda, tüm mirasçılar arasında maddi mecburi dava arkadaşlığı vardır (YHGK 31.05.2022 T, 2018/30 E.). Hepsi birlikte dava açmalı veya dava hepsine karşı açılmalıdır. **2) Şekli Mecburi Dava Arkadaşlığı:** Zorunluluk, maddi hukuktan değil, usul hukukundan kaynaklanır. Amaç, çelişkili kararların önüne geçmek ve gerçeğin daha iyi ortaya çıkmasını sağlamaktır. Davalılar arasında sıkı bir bağ yoktur ve mahkeme her biri hakkında farklı karar verebilir (birinin talebini kabul, diğerininkini red gibi). Dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorunda değildir. **Örnek:** İşe iade davalarında, asıl işveren ile alt işveren arasında şekli mecburi dava arkadaşlığı vardır (Y9.HD 13/13/2021 T, 2021/9540 E.). Dava her ikisine karşı açılmalıdır, ancak mahkeme sorumluluklarını ayrı ayrı değerlendirebilir. (Kaynak: or.av.tr/mecburi-dava-arkadasligi-hmk-m-59-60/)