Taraflardan birinin talebi olmaksızın, hakimin HMK m.288 uyarınca re'sen (kendiliğinden) keşif kararı alması mümkün müdür?

Evet, mümkündür. HMK m.288/2, 'Keşif kararı, mahkemece, sözlü yargılamaya kadar taraflardan birinin talebi üzerine veya resen alınır.' hükmünü amirdir. Bu hüküm, hakime, davanın aydınlatılması ve maddi gerçeğe ulaşılması için gerekli gördüğü takdirde, tarafların bir talebi olmasa bile kendiliğinden keşif yapılmasına karar verme yetkisi tanımaktadır. Bu, medeni usul hukukuna hakim olan 'hakimin davayı aydınlatma ödevi'nin (HMK m.31) bir yansımasıdır.