Anayasa Mahkemesi'nin 2023/117 K. sayılı kararında iptal ettiği TTK Geçici Madde 7'deki 5 yıllık ihya davası süresi, bir zamanaşımı süresi mi, yoksa hak düşürücü bir süre midir? Bu ayrımın hukuki sonuçları nelerdir?

Metindeki düzenlemeye göre bu süre, bir 'hak düşürücü süre' niteliğindedir. Zamanaşımı ile hak düşürücü süre arasındaki temel farklar şunlardır: 1) İleri Sürülme: Zamanaşımı def'ini (itirazını) tarafların ileri sürmesi gerekir, hâkim re'sen dikkate alamaz. Hak düşürücü süreler ise kamu düzenine ilişkin olduğundan, hâkim tarafından davanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır. 2) Durma ve Kesilme: Zamanaşımı süreleri belirli nedenlerle (dava açılması, icra takibi vb.) kesilebilir veya durabilir. Hak düşürücü süreler ise kural olarak durmaz ve kesilmez. AYM'nin iptal ettiği 5 yıllık süre, '...beş yıl içinde mahkemeye başvurarak...' şeklinde düzenlendiği için, bu süre içinde hakkın kullanılmaması halinde hakkın kendisini ortadan kaldıran bir hak düşürücü süre olarak kabul edilmekteydi.