5271 sayılı CMK m. 247/3'ün iptal edilen 'Ancak, daha önce sorgusu yapılmamış ise, mahkumiyet kararı verilemez' hükmü, sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında hangi tür kararların verilmesine olanak tanıyordu ve Anayasa Mahkemesi bu durumu neden Anayasa'ya aykırı bulmuştur?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #113811

İptal edilen hüküm, sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında mahkumiyet kararı verilemeyeceğini belirtmekle birlikte, CMK m. 223'te sayılan diğer kararların (beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, güvenlik tedbiri, davanın reddi, düşme) verilmesine engel olmuyordu. Anayasa Mahkemesi, bu durumu Anayasa'nın 13. (ölçülülük) ve 36. (adil/dürüst yargılanma hakkı) maddelerine aykırı bulmuştur. Gerekçesi şudur: 'Ceza verilmesine yer olmadığı' veya 'güvenlik tedbirine hükmedilmesi' gibi kararlar verilebilmesi için, atfedilen fiilin sanık tarafından işlendiğinin mahkemece sabit görülmesi gerekir. Bu durum, sanığın Anayasa m. 38'de güvence altına alınan masumiyet/suçsuzluk karinesini ortadan kaldırmaktadır. Sanığın yokluğunda, savunma hakkını kullanamadan hakkında bu tür aleyhe sonuçlar doğurabilecek kararların verilmesi ve sanığa, yargılamadan kaçma niyetinin olmadığını ispatlayarak yeniden bir değerlendirme talep etme imkanı tanıyan etkili bir yolun kanunda bulunmaması, adil yargılanma hakkına ölçüsüz bir müdahale olarak değerlendirilmiştir.