Bir şirketin veya kooperatifin ihyası davasında, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı öncesi 5 yıllık hak düşürücü sürenin başlangıç tarihi neydi ve bu başlangıç tarihinin yarattığı temel anayasal sorun neydi?

Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği TTK Geçici Madde 7(15) hükmüne göre, 5 yıllık hak düşürücü sürenin başlangıç tarihi, şirket veya kooperatifin 'unvana ilişkin kaydının silindiği tarih' idi. Bu başlangıç tarihinin yarattığı temel anayasal sorun, mülkiyet hakkı ve etkili başvuru hakkının ihlaliydi. Sorun şuydu: Bir alacaklı, borçlu şirketin sicilden silindiğini veya o şirketten bir alacağı olduğunu 5 yıllık süre geçtikten sonra öğrenebilirdi. Sürenin, hakkın öğrenildiği veya talep edilebilir hale geldiği andan değil de, alacaklının bilgisi dışında gerçekleşebilen objektif bir olay olan 'silinme tarihinden' başlaması, alacaklının hak arama yolunu fiilen imkansız veya aşırı derecede zor hale getiriyordu. Bu durum, kişiye hakkını arayabilmesi için makul ve erişilebilir bir yol sunma yükümlülüğünü ihlal ettiği için Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir (AYM, E. 2023/33, K. 2023/117).