Anayasa Mahkemesi'nin Kadri Enis Berberoğlu kararında, hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosyayı Yargıtay yerine ilk derece mahkemesine göndermesinin altında yatan temel mantık nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #113551

Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı verirken dayandığı temel mantık, kararın 135 ve 140. paragraflarında açıklanmıştır. Buna göre AYM; verdiği hak ihlali kararının, temel bir hakkı ihlal ettiği tespit edilen 'önceki yargı kararını kendiliğinden ortadan kaldıracağını' kabul etmiştir. Bu yaklaşıma göre, sanığın yeniden milletvekili seçilmesiyle ortaya çıkan yargılamanın durması gerekliliği (takip şartı eksikliği) o kadar temel bir ihlaldir ki, sadece Yargıtay'ın onama kararını değil, ondan önceki istinaf ve ilk derece mahkemesi kararlarını da hükümsüz kılar. Bu nedenle AYM, sürecin en başına, yani kovuşturma aşamasının başladığı ilk derece mahkemesine dönülerek 'yeniden yargılama kararı' verilmesi ve ardından 'yargılamanın durmasına' karar verilmesi gerektiğini düşünmüştür. Kısacası, ihlalin temel niteliği nedeniyle tüm yargılama sürecini geçersiz sayarak dosyayı en başa iade etme mantığını gütmüştür.