YHGK'nın E. 2017/1673, K. 2018/251 sayılı kararında, Özel Daire bozma kararındaki 'katılma alacağı' ibaresi neden 'değer artış payı' olarak değiştirilmiştir? Dava dilekçesindeki anlatıma göre bu iki alacak türü arasındaki temel fark nedir?

Bu değişiklik, davanın hukuki nitelendirmesinin doğru yapılmasıyla ilgilidir. İki alacak türü arasındaki temel fark şudur: - **Katılma Alacağı (TMK m. 231, 236):** Edinilmiş mallara katılma rejiminde, bir eşin 'edinilmiş mallarının' (çalışmasının karşılığı olan edinimler, sosyal güvenlik ödemeleri vb.) artık değeri üzerinde diğer eşin sahip olduğu kanuni, yarı oranındaki alacak hakkıdır. Bu hakkın doğumu için diğer eşin o malın edinilmesine bir katkı yapması gerekmez. - **Değer Artış Payı Alacağı (TMK m. 227):** Bir eşin, diğer eşin malvarlığına (ister kişisel ister edinilmiş mal olsun) kendi kişisel mallarıyla veya edinilmiş mallarıyla yaptığı katkının (örneğin diğer eşin evinin borcunu ödemek, tadilatını yapmak) karşılığı olan alacak hakkıdır. Burada temel unsur 'katkı'dır. Somut olayda davacı, kendi kişisel malı olan ve evlenmeden önce sahip olduğu daireleri satarak elde ettiği parayı davalı eşine gönderdiğini ve davalının da bu parayla dava konusu taşınmaz ve aracı aldığını iddia etmektedir. Bu iddia, bir eşin diğerinin mal edinimine kendi malvarlığından yaptığı bir katkıyı ifade eder. Bu durum, TMK'daki 'değer artış payı alacağı' tanımına uymaktadır. Bu nedenle Hukuk Genel Kurulu, davanın hukuki niteliğinin değer artış payı alacağı olduğunu belirterek, maddi olgularla bağlı ancak hukuki nitelemeyi kendisi yapmakla görevli olan (HMK m. 33) mahkemenin ve Özel Daire'nin 'katılma alacağı' nitelemesini 'değer artış payı' olarak düzeltmiştir.